SVS 13 എന്നത് NGC 1333 എന്ന നെബുലയിൽ (വാതകങ്ങളുടെയും പൊടിപടലങ്ങളുടെയും മേഘം) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രോട്ടോസ്റ്റാർ (നക്ഷത്രമായി രൂപപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തിലുള്ള വസ്തു) അല്ലെങ്കിൽ വളരെ ചെറുപ്പമായ നക്ഷത്രമാണ്.
ഇവിടെ വാതകത്തിന്റെയും പൊടിപടലങ്ങളുടെയും വലിയ മേഘങ്ങൾ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം കാരണം ചുരുങ്ങുകയും സാന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്താണ് നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുന്നത്.SVS 13 ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1,000 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
☄️ കോസ്മിക് വെടിക്കെട്ട് (Herbig-Haro Objects)
SVS 13-ന്റെ പ്രവർത്തനമാണ് ഇവിടുത്തെ 'കോസ്മിക് വെടിക്കെട്ടിന്' കാരണം. ഈ നവജാത നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് ശക്തമായ വാതകപ്രവാഹങ്ങൾ (outflows) ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അതിവേഗം പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു. ഈ വാതകപ്രവാഹങ്ങൾ ചുറ്റുമുള്ള വാതകങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുമ്പോൾ, തിളക്കമുള്ളതും ചലനാത്മകവുമായ ഘടനകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവയെയാണ് ഹെർബിഗ്-ഹാരോ ഒബ്ജക്റ്റുകൾ (Herbig-Haro Objects - HH Objects) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
HH 7-11 എന്നറിയപ്പെടുന്ന, നീല നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഈ ഹെർബിഗ്-ഹാരോ ഒബ്ജക്റ്റുകൾ SVS 13-ൽ നിന്ന് വളരെ വേഗത്തിൽ അകന്നുപോകുന്നതായി ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങളിൽ വ്യക്തമാണ്.
ഈ പ്രതിഭാസം ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഏതാനും ആയിരം വർഷങ്ങളിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. കാലക്രമേണ ഈ തിളക്കം മങ്ങിപ്പോകുകയും ചെയ്യും.ഒരു നവജാത നക്ഷത്രത്തിന്റെ പിറവിയെയും വളർച്ചയെയും കുറിച്ചുള്ള നിർണ്ണായക വിവരങ്ങൾ ഈ കാഴ്ചകൾ നമുക്ക് നൽകുന്നു.
നവജാത നക്ഷത്രങ്ങൾ (Young Stellar Objects - YSOs) നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരിണാമത്തിലെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളാണ്. SVS 13 പോലുള്ള നവജാത നക്ഷത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
🌟 SVS 13: ഒരു ദ്വന്ദ്വ പ്രോട്ടോസ്റ്റാർ സിസ്റ്റം
SVS 13 എന്നത് പ്രോട്ടോസ്റ്റാർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു ദ്വന്ദ്വ നക്ഷത്ര വ്യവസ്ഥയാണ് (Binary Star System).
SVS 13A എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സിസ്റ്റത്തിൽ രണ്ട് നക്ഷത്ര ഭ്രൂണങ്ങൾ (Stellar Embryos - VLA 4A, VLA 4B) വളരെ അടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് (ഏകദേശം ഭൂമിയും സൂര്യനും തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 90 മടങ്ങ് മാത്രം അകലം). ഇവയുടെ ആകെ പിണ്ഡം ഏകദേശം സൂര്യൻ്റേതിന് തുല്യമാണ്.
ഈ സിസ്റ്റം ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്, ഇവിടെ മൂന്ന് ഗ്രഹ വ്യവസ്ഥകൾ രൂപപ്പെടുന്നതായി കണ്ടെത്തിയതിനാലാണ്:
ഓരോ പ്രോട്ടോസ്റ്റാറിനെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രണ്ട് ചെറിയ ഡിസ്കുകൾ (Circumstellar Disks).
രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വലിയ സർക്കംബൈനറി ഡിസ്ക് (Circumbinary Disk). ഈ വലിയ ഡിസ്കിൽ നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്ക് പദാർത്ഥം എത്തിക്കുന്ന സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ള കൈകൾ (Spiral Arms) കാണപ്പെടുന്നു.
ഈ പ്രോട്ടോസ്റ്റാറുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വാതകത്തിലും പൊടിയിലും സങ്കീർണ്ണമായ ജൈവ തന്മാത്രകൾ (Complex Organic Molecules - Precursors of Life) കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനർത്ഥം, ഭാവിയിൽ ഇവിടെ ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, ജീവന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ്.
നവജാത നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു നക്ഷത്രം രൂപം കൊള്ളുന്നതിൻ്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയെ പ്രധാനമായും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിക്കാം:
പ്രോട്ടോസ്റ്റാറുകൾ (Protostars):
ഗ്യാസ്, പൊടി എന്നിവയുടെ കട്ടിയുള്ള ആവരണത്തിനുള്ളിൽ (Envelope) ആഴത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ നിലയിലായിരിക്കും.ചുറ്റുമുള്ള പരിക്രമണ ഡിസ്കിൽ (Circumstellar Disk) നിന്ന് നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് ദ്രവ്യം അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന ഘട്ടമാണിത്. ഇവ ദൃശ്യപ്രകാശത്തിൽ (Optical Wavelengths) കാണാൻ കഴിയില്ല.SVS 13 ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു.
* പ്രീ-മെയിൻ സീക്വൻസ് നക്ഷത്രങ്ങൾ (Pre-Main-Sequence Stars - PMS Stars):
പ്രോട്ടോസ്റ്റാർ ഘട്ടത്തിലെ ആവരണം നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയും നക്ഷത്രം ദൃശ്യമാകുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ.ഇപ്പോഴും ഇവയ്ക്ക് ചുറ്റും ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനായുള്ള പരിക്രമണ ഡിസ്കുകൾ ഉണ്ടാവാം ക്ലാസിക്കൽ T ടൗറി നക്ഷത്രങ്ങൾ (Classical T Tauri Stars), വീക്ക്ലൈൻ T ടൗറി നക്ഷത്രങ്ങൾ (Weak-line T Tauri Stars) എന്നിവ ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു.
വർഗ്ഗീകരണം
YSO-കളെ അവയുടെ സ്പെക്ട്രൽ എനർജി ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ്റെ (Spectral Energy Distribution - SED) ചരിവിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ക്ലാസ് 0, ക്ലാസ് I, ക്ലാസ് II, ക്ലാസ് III എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് അവയുടെ പരിണാമ ക്രമം ഏകദേശം സൂചിപ്പിക്കുന്നു:
* ക്ലാസ് 0: ഏറ്റവും ചെറിയ നക്ഷത്രഭ്രൂണങ്ങൾ; ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആവരണമുണ്ട്.
* ക്ലാസ് I: പ്രോട്ടോസ്റ്റാർ ഘട്ടം; ആവരണം കുറയുന്നു, ഡിസ്ക് വ്യക്തമാകുന്നു.
* ക്ലാസ് II: പ്രീ-മെയിൻ സീക്വൻസ് ഘട്ടം (T ടൗറി സ്റ്റാർ); വലിയ ഡിസ്ക് ഉണ്ട്.
* ക്ലാസ് III: ഡിസ്ക് ഏതാണ്ട് ഇല്ലാതായി, നക്ഷത്രം മെയിൻ സീക്വൻസിലേക്ക് (Main Sequence) പ്രവേശിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നു.