സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ഫോൾട്ട് (San Andreas Fault)

 

സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ഫോൾട്ട് എന്നത് ഏകദേശം 1,200 കിലോമീറ്റർ (750 മൈൽ) നീളത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു പ്രധാന ഭൗമശാസ്‌ത്രപരമായ സവിശേഷതയാണ്.

ഇത് പസഫിക് പ്ലേറ്റിനും (Pacific Plate) നോർത്ത് അമേരിക്കൻ പ്ലേറ്റിനും (North American Plate) ഇടയിലുള്ള അതിർത്തിയുടെ ഭാഗമാണ്. ഈ രണ്ട് ഭൂഖണ്ഡ പ്ലേറ്റുകളും പരസ്‌പരം ഉരസി വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ഒരു റൈറ്റ്-ലാറ്ററൽ സ്ട്രൈക്ക്-സ്‌ലിപ്പ് ട്രാൻസ്‌ഫോം ഫോൾട്ട് (Right-lateral strike-slip transform fault) ആണ്. ഇതിനർത്ഥം, ഫോൾട്ടിൻ്റെ ഇരുവശത്തുമുള്ള ഭൂമിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ തിരശ്ചീനമായി (horizontal) പരസ്‌പരം കടന്നുപോകുന്നു എന്നാണ്. പസഫിക് പ്ലേറ്റ് നോർത്ത് അമേരിക്കൻ പ്ലേറ്റിനെ അപേക്ഷിച്ച് വടക്കോട്ട് നീങ്ങുന്നു.

ഫോൾട്ടിലുടനീളമുള്ള ശരാശരി ചലന നിരക്ക് പ്രതിവർഷം 20 മുതൽ 35 മില്ലിമീറ്റർ (0.79 മുതൽ 1.38 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്.

 ഈ ഫോൾട്ടിലൂടെയുള്ള ചലനങ്ങളാണ് ഭൂകമ്പങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്. ശാസ്ത്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി, ഫോൾട്ടിനെ വടക്കൻ, മധ്യ, തെക്കൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പ്രധാന ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഓരോന്നിനും വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവസവിശേഷതകളും വ്യത്യസ്ത അളവിലുള്ള ഭൂകമ്പ സാധ്യതകളുമുണ്ട്.

1906-ലെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഭൂകമ്പം (ഏകദേശം മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് 7.9), 1857-ലെ ഫോർട്ട് ടീജോൺ ഭൂകമ്പം (ഏകദേശം മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് 7.9) എന്നിവ സാൻ ആൻഡ്രിയാസ് ഫോൾട്ടിലുണ്ടായ വലിയ ഭൂകമ്പങ്ങളാണ്.

ഫോൾട്ട് ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ മേഖലയാണ്, ഇതിന് കുറച്ച് മീറ്ററുകൾ മുതൽ ഒരു മൈൽ വരെ വീതിയുണ്ടാകാം, കൂടാതെ ഈ മേഖലയിൽ പൊടിഞ്ഞതും തകർന്നതുമായ പാറകളാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.