ഒളിമ്പസ് മോൺസ് (Olympus Mons)

 

ഒളിമ്പസ് മോൺസ് (Olympus Mons) സൗരയൂഥത്തിലെ (Solar System) ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതമാണ്. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു:

 ചൊവ്വ (Mars) ഗ്രഹത്തിലാണ് ഒളിമ്പസ് മോൺസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ഒരു ഷീൽഡ് അഗ്നിപർവ്വതം (Shield Volcano) ആണ്. ഭൂമിയിലെ ഹവായിയൻ ദ്വീപുകളിലെ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളോട് ഇതിന് രൂപത്തിൽ സാമ്യമുണ്ട്, എന്നാൽ വലിപ്പത്തിൽ ഇത് വളരെ വലുതാണ്. ഇതിൻ്റെ ഉയരം ഏകദേശം 22 മുതൽ 25 കിലോമീറ്റർ (14 മുതൽ 16 മൈൽ) വരെയാണ്. ഇത് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതമായ എവറസ്റ്റ് കൊടുമുടിയുടെ (Mount Everest) ഉയരത്തിൻ്റെ (8.8 കി.മീ.) ഏകദേശം രണ്ടര ഇരട്ടിയിലധികം വരും.

ഇതിന് ഏകദേശം 600 കിലോമീറ്റർ (370 മൈൽ) വരെ വ്യാസമുണ്ട്, ഇത് ഏതാണ്ട് അമേരിക്കയിലെ അരിസോണ സംസ്ഥാനത്തോളം വരും. ചൊവ്വയിലെ ദുർബലമായ ഗുരുത്വാകർഷണബലവും (lower gravity) ഭൂമിയിലെപ്പോലെ സജീവമായ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകളുടെ (Tectonic Plates) അഭാവവും കാരണം ദ്രാവക രൂപത്തിലുള്ള ലാവ (fluid basaltic lava) കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഒരേ ഹോട്ട്‌സ്‌പോട്ടിൽ നിന്ന് (Hotspot) ഒലിച്ചിറങ്ങി അടിഞ്ഞുകൂടിയാണ് ഈ പർവ്വതം രൂപപ്പെട്ടത്.

ഇതിൻ്റെ ചരിവ് വളരെ കുറവാണ് (ശരാശരി 5 ശതമാനം മാത്രം). പർവ്വതത്തിൻ്റെ മുകളിൽ അഗ്നിപർവ്വതത്തിൻ്റെ വായിലുള്ളതുപോലെയുള്ള ആറ് തകർന്ന ഗർത്തങ്ങൾ (calderas) ഉണ്ട്.