ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി - NGC 3628

 

നക്ഷത്രസമൂഹമായ ചിങ്ങം രാശിയിൽ (Leo Constellation) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ഗാലക്സിയാണ് NGC 3628. ഇതിന്റെ ആകൃതി കാരണം ഇതിനെ 'ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി' (Hamburger Galaxy) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഈ ഗാലക്സിയുടെ വശങ്ങൾ (edge-on view) മാത്രമാണ് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ മധ്യഭാഗത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന കട്ടിയുള്ള പൊടിപടലങ്ങളുടെ പാളി (dark dust lane), ഒരു ഹാംബർഗറിന് ഇടയിലെ മാംസം പോലെ തോന്നിപ്പിക്കും. മുകളിലും താഴെയുമുള്ള തിളക്കമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഹാംബർഗർ ബണ്ണിന് സമാനവുമാണ്.

NGC 3628 ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ഗാലക്സിയല്ല. ഇത് ലിയോ ട്രിപ്പലെറ്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ഗാലക്സികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒന്നാണ്.

 * M65

 * M66

 * NGC 3628 (ഹാംബർഗർ)

   ഈ മൂന്ന് ഗാലക്സികളും പരസ്പരം ഗുരുത്വാകർഷണം വഴി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

 ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 3.5 കോടി പ്രകാശവർഷം (35 million light-years) അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏതാണ്ട് 1,00,000 പ്രകാശവർഷം വീതിയുള്ള ഈ ഗാലക്സിക്ക് നമ്മുടെ ക്ഷീരപഥത്തോളം (Milky Way) വലിപ്പമുണ്ട്.അയൽ ഗാലക്സികളുമായുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണ വലിവ് കാരണം ഈ ഗാലക്സിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3,00,000 പ്രകാശവർഷം നീളമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്യാസിന്റെയും ഒരു 'വാൽ' പുറത്തേക്ക് നീണ്ടുനിൽക്കുന്നുണ്ട്.1784-ൽ പ്രശസ്ത ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ വില്യം ഹെർഷൽ ആണ് ഇത് കണ്ടെത്തിയത്.

ഈ ഗാലക്സിയിലെ ഗ്യാസും പൊടിപടലങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങൾ കറങ്ങുന്നതിന്റെ വിപരീത ദിശയിലാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന് ശാസ്ത്രലോകം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന ഏതെങ്കിലും ഗാലക്സി കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായിരിക്കാം ഇതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.

ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി ഉൾപ്പെടുന്ന ലിയോ ട്രിപ്പലെറ്റ് (Leo Triplet) ഗ്രൂപ്പിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് ഗാലക്സികളും തമ്മിലുള്ള "ഗുരുത്വാകർഷണ യുദ്ധം" ശ്രദ്ധേയമാണ്.

അയൽ ഗാലക്സികളായ M65, M66 എന്നിവയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം കാരണം NGC 3628-ന്റെ ആകൃതിയിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഡിസ്ക് ഭാഗം നേർരേഖയിലല്ലാതെ അല്പം വക്രിച്ചാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.ഈ ഗാലക്സികൾ തമ്മിലുള്ള വലിപ്പമേറിയ വടംവലി കാരണം അന്തരീക്ഷത്തിലെ വാതകങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിക്കുകയും ധാരാളം പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മറ്റ് ഗാലക്സികളെ നമ്മൾ മുകളിൽ നിന്നോ ചരിഞ്ഞോ ആണ് കാണാറുള്ളത് (ഉദാഹരണത്തിന് ആൻഡ്രോമീഡ). എന്നാൽ ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി കൃത്യമായി വശങ്ങളിൽ നിന്ന് (Edge-on) കാണാൻ സാധിക്കുന്നത് കൊണ്ട്, ഒരു ഗാലക്സിയുടെ ഡിസ്കിന്റെ കനം അളക്കാനും അതിലെ പൊടിപടലങ്ങൾ നക്ഷത്രവെളിച്ചത്തെ എങ്ങനെ തടയുന്നു എന്ന് പഠിക്കാനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് ഇത് വലിയ സഹായമാണ്.