HP Tau

 

നമ്മുടെ ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 550 പ്രകാശവർഷം അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു നക്ഷത്രസമൂഹമാണ് HP Tau. ആകാശത്തിലെ ടോറസ് (Taurus) എന്ന നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്.

HP Tau എന്നത് കേവലം ഒരു നക്ഷത്രമല്ല, മറിച്ച് മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ചേർന്നൊരു കുടുംബമാണ്. ഇതിൽ HP Tau A, HP Tau B, HP Tau C എന്നീ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ പരസ്പരം ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു.

ഈ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും ഭീമാകാരമായ വാതക പടലങ്ങളും പൊടിപടലങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു മേഘമുണ്ട്. ഇതിനെയാണ് നെബുല എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രകാശം ഈ പൊടിപടലങ്ങളിൽ തട്ടി പ്രതിഫലിക്കുമ്പോൾ ആ പ്രദേശം തിളങ്ങുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. ഒരു മൂടൽമഞ്ഞിലൂടെ കാറിന്റെ ഹെഡ്‌ലൈറ്റ് തെളിക്കുമ്പോൾ ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ പ്രകാശിക്കുന്നത് പോലെയാണിത്.

ഈ നക്ഷത്രങ്ങൾ വളരെ പ്രായം കുറഞ്ഞവയാണ്—ഏകദേശം 10 ദശലക്ഷം വർഷം മാത്രം. സൂര്യനുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ (സൂര്യന് 4.6 ബില്യൺ വർഷം പ്രായമുണ്ട്) ഇവ ശരിക്കും "കുഞ്ഞു നക്ഷത്രങ്ങളാണ്". ഇവ ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായ ഒരു നക്ഷത്രമായി മാറുന്ന പ്രക്രിയയിലാണ്.

HP Tau ഒരു വേരിയബിൾ സ്റ്റാർ കൂടിയാണ്. അതായത്, ഇതിന്റെ പ്രകാശം എപ്പോഴും ഒരേപോലെയല്ല. ചില സമയങ്ങളിൽ കൂടുതൽ തിളക്കമുള്ളതായും മറ്റു ചിലപ്പോൾ മങ്ങിയതായും അനുഭവപ്പെടും. നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിലെ കാന്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ ചുറ്റുമുള്ള പൊടിപടലങ്ങൾ പ്രകാശത്തെ തടയുന്നതോ ആകാം ഇതിന് കാരണം.

ഹബിൾ സ്‌പേസ് ടെലിസ്‌കോപ്പ് (Hubble Space Telescope) എടുത്ത HP Tau-ന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിലെ നക്ഷത്ര ജനനത്തെക്കുറിച്ചും പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചും പഠിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നുണ്ട്.

നക്ഷത്രങ്ങൾ എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു എന്നും വളരുന്നു എന്നും മനസ്സിലാക്കാൻ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ലഭിച്ച ഒരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് HP Tau. ഇതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

ഈ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും കാണുന്ന വാതകങ്ങളും പൊടിപടലങ്ങളും വെറുതെ കിടക്കുന്നവയല്ല. ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളാണ്. ഇതിനെ 'പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്ക്' (Protoplanetary Disk) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഈ പൊടിപടലങ്ങൾ കാലക്രമേണ ഒന്നുചേർന്ന് ഗ്രഹങ്ങളോ ഉപഗ്രഹങ്ങളോ ആയി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.നമ്മുടെ സൗരയൂഥം കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥയിലായിരുന്നു എന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നത്.

നാസയുടെ ഹബിൾ സ്‌പേസ് ടെലിസ്‌കോപ്പ് ആണ് HP Tau-ന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്. ഇതിൽ മധ്യഭാഗത്തായി തിളങ്ങുന്ന മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങളെയും അവയ്ക്ക് ചുറ്റും വിടർന്നുനിൽക്കുന്ന നീല നിറത്തിലുള്ള പ്രകാശവലയത്തെയും കാണാം.

ഈ നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലെ പ്രധാന നക്ഷത്രം ഒരു T Tauri വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടതാണ്. ഇവയുടെ പ്രത്യേകതകൾ ഇവയാണ്:

 * ഇവ ഇപ്പോഴും ചുറ്റുമുള്ള മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് പിണ്ഡം (Mass) സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

 * ഇവയുടെ കാന്തിക മണ്ഡലം വളരെ ശക്തമാണ്.

 * ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന വമ്പിച്ച സ്ഫോടനങ്ങൾ കാരണമാണ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ തിളക്കം ഇടയ്ക്കിടെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.