ഊർട്ട് മേഘം (Oort Cloud)

 

ഊർട്ട് മേഘം (Oort Cloud) എന്നത് നമ്മുടെ സൗരയൂഥത്തിന് ചുറ്റും, നെപ്ട്യൂണിന്റെ ഭ്രമണപഥത്തേക്കാൾ വളരെ ദൂരെയായി, ഗോളാകൃതിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശീതീകരിച്ച വസ്തുക്കളുടെ ഒരു വലിയ ശേഖരമാണ്. ഡച്ച് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ യാൻ ഹെൻഡ്രിക് ഊർട്ട് (Jan Hendrik Oort) 1950-ൽ ഇതിന്റെ സാധ്യത മുന്നോട്ട് വെച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.

എന്താണ് ഊർട്ട് മേഘം?

സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2,000 മുതൽ 200,000 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് (AU) ദൂരത്തിൽ (ഏകദേശം 0.03 മുതൽ 3.2 പ്രകാശവർഷം വരെ) ഇത് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒരു AU എന്നാൽ സൂര്യനും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള ദൂരമാണ്. ഇത് കൈപ്പർ വലയത്തേക്കാൾ ആയിരം മടങ്ങിലധികം അകലെയാണ്.

ഘടനയും ഉള്ളടക്കവും:

 * വസ്തുക്കൾ: ഊർട്ട് മേഘത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന്, ഒരുപക്ഷേ ട്രില്യൺ കണക്കിന്, ചെറിയ ഹിമഗോളങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ പ്രധാനമായും ജലം, അമോണിയ, മീഥേൻ എന്നിവയുടെ രൂപത്തിലുള്ള മഞ്ഞുകട്ടകളാണ്. ഇവ "മലിന ഹിമം" (dirty ice) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

 * വ്യാസം: ഈ വസ്തുക്കളിൽ പലതിനും 100 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ വ്യാസമാണുള്ളതെങ്കിലും, 20 കിലോമീറ്ററിലധികം വ്യാസമുള്ള കോടിക്കണക്കിന് വസ്തുക്കളും ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.

 * ആകെ പിണ്ഡം: ഊർട്ട് മേഘത്തിന്റെ ആകെ പിണ്ഡം ഭൂമിയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ ഏകദേശം 5 മുതൽ 100 മടങ്ങ് വരെയായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഉത്ഭവം:

സൗരയൂഥം രൂപംകൊണ്ട സമയത്ത്, പ്രോട്ടോപ്ലാനറ്ററി ഡിസ്കിന്റെ (ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട പൊടിപടലങ്ങളുടെയും വാതകങ്ങളുടെയും ഡിസ്ക്) പുറംഭാഗങ്ങളിൽ രൂപംകൊണ്ട ശീതീകരിച്ച പ്ലാനറ്റിസിമലുകൾ (ചെറിയ ഗ്രഹരൂപങ്ങൾ) ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ വിദൂര ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ചിതറിത്തെറിച്ചാണ് ഊർട്ട് മേഘം രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

പ്രാധാന്യം:

 * ധൂമകേതുക്കളുടെ ഉറവിടം: സൗരയൂഥത്തിൽ കാണുന്ന ദീർഘകാല ധൂമകേതുക്കളുടെ പ്രധാന ഉറവിടം ഊർട്ട് മേഘമാണ്. ഈ മേഖലയിലെ ചില വസ്തുക്കൾ, മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണ സ്വാധീനം മൂലമോ, പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടുന്നത് മൂലമോ, സൂര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് ധൂമകേതുക്കളായി മാറുന്നു.

 * സൗരയൂഥത്തിന്റെ അതിരുകൾ: ഊർട്ട് മേഘം സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിദൂര ഭാഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് സൂര്യന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ സ്വാധീനം അവസാനിക്കുന്നിടം കൂടിയാണ്.

 * സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ: ഊർട്ട് മേഘത്തിലെ വസ്തുക്കൾ സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണ സമയത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കാരണം, ഇവ സൗരയൂഥത്തിലെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലെപ്പോലെ സൂര്യന്റെ താപത്താൽ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടില്ല.

ഊർട്ട് മേഘം നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇതുവരെ സാധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ദീർഘകാല ധൂമകേതുക്കളുടെ സഞ്ചാരപാതകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇതിന്റെ അസ്തിത്വം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.