ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾ -

 

ജപ്പാനിലെ ചരിത്രാതീത കാലഘട്ടമായ ജോമോൻ കാലഘട്ടത്തിൽ (Jōmon period - ഏകദേശം ബി.സി.ഇ 14,000 - 400) നിർമ്മിച്ച കളിമൺ ശിൽപങ്ങളാണ് ഡോഗു (Dogū - 土偶). "മൺരൂപം" അല്ലെങ്കിൽ "കളിമൺ പ്രതിമ" എന്നൊക്കെയാണ് ഈ വാക്കിന് അർത്ഥം. ജോമോൻ കാലഘട്ടത്തിലെ കലയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭാഗമാണ് ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾ.

പ്രധാന സവിശേഷതകൾ:

 * നിർമ്മാണ കാലഘട്ടം: ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾ ജോമോൻ കാലഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് വന്ന യയോയ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവയുടെ നിർമ്മാണം നിലച്ചു.

 * വലുപ്പം: സാധാരണയായി 10 മുതൽ 30 സെന്റീമീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള ചെറിയ ശിൽപങ്ങളാണിവ.

 * രൂപകൽപ്പന:

   * മിക്കവാറും ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾ സ്ത്രീരൂപങ്ങളാണ്. വലിയ കണ്ണുകൾ, ചെറിയ അരക്കെട്ട്, വീതിയുള്ള ഇടുപ്പുകൾ എന്നിവ ഇവയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.

   * ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന വലിയ വയറുകളുള്ള പല ശിൽപങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഇവയെ മാതൃദേവതകളുമായോ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയുമായോ ബന്ധപ്പെടുത്താൻ കാരണമായി.

   * ചില ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾക്ക് മൃഗരൂപങ്ങളുമുണ്ട്.

   * ശരീരത്തിൽ കയർ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തിയ പാറ്റേണുകൾ (cord-marked decoration) കാണാം, ഇത് ജോമോൻ മൺപാത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കാണുന്നതാണ്.

 * ഉദ്ദേശ്യം:

   * ഡോഗു ശിൽപങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ഉപയോഗം എന്തായിരുന്നു എന്നത് ഇപ്പോഴും ഒരു നിഗൂഢതയാണ്.

   * എങ്കിലും, ഇവ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയുടെയും ഷാമനിസ്റ്റിക് ആചാരങ്ങളുടെയും ഭാഗമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി പൊതുവെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കൃഷിയുടെയും വേട്ടയുടെയും വിജയം, രോഗശാന്തി, സുഖപ്രസവം എന്നിവയുമായി ഇവയെ ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം.

   * പല ഡോഗു ശിൽപങ്ങളും മനഃപൂർവം പൊട്ടിച്ച നിലയിലാണ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഇത് ചില രോഗങ്ങളിൽ നിന്നോ ദൗർഭാഗ്യങ്ങളിൽ നിന്നോ സ്വയം മോചിപ്പിക്കാൻ ഈ ശിൽപങ്ങളെ ഒരുതരം ബലിയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാകാമെന്ന് ചില ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

 * പ്രധാനപ്പെട്ട ഡോഗു ശൈലികൾ:

   * ഷാകോകി ഡോഗു (Shakōkidogū - 遮光器土偶): "കണ്ണട കണ്ണുകളുള്ള ഡോഗു" എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ഈ ശിൽപങ്ങളാണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത്. ഇനുവിറ്റ് (Inuit) ആളുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മഞ്ഞുകണ്ണടകളോട് സാമ്യമുള്ള കണ്ണുകളാണ് ഇവയ്ക്ക്. ജപ്പാനിൽ "ഡോഗു" എന്ന് പറയുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ഈ രൂപമാണ് മനസ്സിൽ വരുന്നത്. അതിശയോക്തിപരമായ സ്ത്രീ ശരീരഭാഗങ്ങളും ഈ ശിൽപങ്ങളുടെ സവിശേഷതയാണ്.

   * ഹൃദയാകൃതിയിലുള്ള (Heart-shaped) ഡോഗു: ഹൃദയത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള മുഖങ്ങളുള്ള ശിൽപങ്ങളാണിവ.

   * കൊമ്പുള്ള മൂങ്ങ തരം (Horned-owl type) ഡോഗു: മൂങ്ങയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ശിൽപങ്ങളാണിവ.

   * ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ തരം (Pregnant woman type) ഡോഗു: ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീകളെ വ്യക്തമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നവ.

ഇതുവരെ 20,000-ലധികം ഡോഗു ശിൽപങ്ങൾ ജപ്പാനിലെ പുരാവസ്തു ഗവേഷണ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ശിൽപങ്ങൾ ജപ്പാനിലെ ആദ്യകാല മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസങ്ങളെയും ജീവിതരീതികളെയും കുറിച്ച് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. പുരാതന ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരി സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വക്താക്കൾ ചില ഡോഗു ശിൽപങ്ങളുടെ രൂപഘടന അന്യഗ്രഹജീവികളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, അവ അവരുടെ സന്ദർശനത്തിന്റെ തെളിവുകളാണെന്നും വാദിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന് ശാസ്ത്രീയമായ തെളിവുകളൊന്നും ലഭ്യമല്ല.