എറത്തോസ്തനീസ്

 

 ഗണിതശാസ്ത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.

ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 276-ൽ ഇന്നത്തെ ലിബിയയിലെ സിറീനിൽ അദ്ദേഹം ജനിച്ചു. അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ പ്രശസ്തമായ ലൈബ്രറിയുടെ തലവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിവിന്റെ ആഴം കാരണം സുഹൃത്തുക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ 'ബീറ്റ' (\beta) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. (എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും രണ്ടാമൻ എന്നാണ് ഇതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്, എങ്കിലും അദ്ദേഹം പല കാര്യങ്ങളിലും ഒന്നാമനായിരുന്നു!)

പ്രധാന സംഭാവനകൾ

1. ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് നിർണ്ണയിച്ചു

എറത്തോസ്തനീസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് (Circumference) കണക്കാക്കിയതാണ്. ആധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലാതിരുന്ന ആ കാലത്ത് വെറുമൊരു വടിയും നിഴലും ജ്യാമിതിയും (Geometry) ഉപയോഗിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഇത് കണ്ടെത്തിയത്. അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയ കണക്ക് ഏകദേശം 40,000 കിലോമീറ്റർ ആയിരുന്നു. ഇത് ഇന്നത്തെ കൃത്യമായ അളവിനോട് (40,075 കി.മീ) വളരെ അടുത്താണ്.

2. ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവ് (Father of Geography)

'Geography' എന്ന വാക്ക് ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഭൂമിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ശാസ്ത്രശാഖയായി ഇതിനെ അദ്ദേഹം മാറ്റി. അന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭൂപടം അദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു.

3. സീവ് ഓഫ് എറത്തോസ്തനീസ് (Sieve of Eratosthenes)

ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ അഭാജ്യ സംഖ്യകൾ (Prime Numbers) കണ്ടെത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു ലളിതമായ രീതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ഇതിനെ 'എറത്തോസ്തനീസിന്റെ അരിപ്പ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

4. ലീപ് ഇയർ (Leap Year)

ഒരു വർഷം കൃത്യം 365 ദിവസങ്ങളല്ലെന്നും, ഏകദേശം 365.25 ദിവസമാണെന്നും അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നാല് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ 'ലീപ് ഇയർ' വേണമെന്ന ആശയം അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ചത്