Saturday, February 7, 2026

ഡൂംസ്ഡേ ക്ലോക്ക്

 


ഭൂമി നേരിടുന്ന ഭീഷണികളെക്കുറിച്ച് ലോകത്തിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന ഒരു പ്രതീകാത്മക സംവിധാനമാണ് ഡൂംസ്ഡേ ക്ലോക്ക് (Doomsday Clock). ലോകം ഒരു മഹാവിപത്തിന് എത്രത്തോളം അടുത്താണെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ചിക്കാഗോ സർവ്വകലാശാലയിലെ ബുള്ളറ്റിൻ ഓഫ് ദി അറ്റോമിക് സയന്റിസ്റ്റ്സ് (Bulletin of the Atomic Scientists) എന്ന സംഘടനയാണ് ഈ ക്ലോക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ കാരണങ്ങളാൽ ലോകം എപ്പോൾ നശിക്കും എന്ന് പ്രതീകാത്മകമായി ഈ ക്ലോക്ക് കാണിക്കുന്നു.

 * അർദ്ധരാത്രി (Midnight): ഈ ക്ലോക്കിലെ 12 മണി എന്നത് ലോകാവസാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

 * മിനിറ്റുകളും സെക്കൻഡുകളും: അർദ്ധരാത്രിയിലേക്ക് എത്ര കുറഞ്ഞ സമയമാണോ ഉള്ളത്, അത്രയും വലിയ ഭീഷണിയിലാണ് ലോകം എന്ന് അർത്ഥം.

1947-ലാണ് ഈ ക്ലോക്ക് ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ആദ്യത്തെ ആറ്റം ബോംബ് നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ തന്നെയാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ആണവായുധങ്ങൾ ലോകത്തിന് വരുത്തിവെക്കുന്ന ഭീഷണിയെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവാന്മാരാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഓരോ വർഷവും ശാസ്ത്രജ്ഞരും സുരക്ഷാ വിദഗ്ധരും അടങ്ങുന്ന ഒരു സംഘം ലോകസാഹചര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയാണ് ക്ലോക്കിലെ സമയം മാറ്റുന്നത്. പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന ഘടകങ്ങളാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്:

 * ആണവായുധ ഭീഷണി: രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധസാധ്യതകളും ആണവായുധങ്ങളുടെ എണ്ണവും.

 * കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം: ആഗോളതാപനം മൂലം ഭൂമിക്കുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ.

 * സാങ്കേതിക ഭീഷണികൾ: ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ, ജൈവായുധങ്ങൾ എന്നിവ.

 * പകർച്ചവ്യാധികൾ: കോവിഡ്-19 പോലുള്ള ആഗോള ആരോഗ്യ പ്രതിസന്ധികൾ.

നിലവിൽ ലോകം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഘട്ടത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. 2023-ൽ ഈ ക്ലോക്ക് അർദ്ധരാത്രിക്ക് 90 സെക്കൻഡ് മാത്രം അടുത്തായി ക്രമീകരിച്ചു. 2024-ലും 2025-ലും ഇത് മാറ്റമില്ലാതെ തുടർന്നു.


കാരണങ്ങൾ:

 * റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം.

 * മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷങ്ങൾ.

 * കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കാത്തത്.


ഡൂംസ്ഡേ ക്ലോക്കിന്റെ പ്രധാന സമയമാറ്റങ്ങൾ (ചുരുക്കത്തിൽ)


| 1947 | 7 മിനിറ്റ് | ക്ലോക്കിന്റെ തുടക്കം. |

| 1953 | 2 മിനിറ്റ് | അമേരിക്കയും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും ഹൈഡ്രജൻ ബോംബ് പരീക്ഷിച്ചപ്പോൾ. |

| 1991 | 17 മിനിറ്റ് | ശീതയുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ (ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ സമയം). |

| 2024 | 90 സെക്കൻഡ് | ലോകം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി. |

ചുരുക്കത്തിൽ, ഡൂംസ്ഡേ ക്ലോക്ക് എന്നത് ലോകാവസാനം പ്രവചിക്കുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് ലോകനേതാക്കൾക്കും ജനങ്ങൾക്കും ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ബെൽ (Wake-up call) ആണ്.

ചാണക വണ്ടുകളുടെ 'കോസ്മിക് ജിപിഎസ്' (Cosmic GPS)

 


ചാണക വണ്ടുകൾ (Dung Beetles) എങ്ങനെയാണ് ആകാശത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളെ നോക്കി വഴി കണ്ടെത്തുന്നത് എന്നത് പ്രകൃതിയിലെ അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാര്യമാണ്. ഇതിനെ ലളിതമായി താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ വിവരിക്കാം:

ചാണക വണ്ടുകൾ തങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ചാണക ഉരുളകൾ മറ്റുള്ളവർ തട്ടിയെടുക്കാതിരിക്കാൻ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ഒരു നേർരേഖയിൽ (Straight line) സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതിനായി അവ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിദ്യകളാണ് താഴെ പറയുന്നവ:

1. മിൽക്കി വേ (Milky Way) ഉപയോഗിച്ചുള്ള യാത്ര

രാത്രികാലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ചാണക വണ്ടുകൾ ആകാശത്തെ ക്ഷീരപഥം (Milky Way) അഥവാ നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടത്തെയാണ് തങ്ങളുടെ വഴികാട്ടിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചന്ദ്രപ്രകാശം ഇല്ലാത്ത രാത്രികളിൽ പോലും ആകാശത്തെ ഈ പ്രകാശരേഖ നോക്കി കൃത്യമായ ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും.

2. പോളറൈസ്ഡ് ലൈറ്റ് (Polarized Light)

പകൽ സമയത്ത് ഇവ സൂര്യപ്രകാശത്തെയും, രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രപ്രകാശത്തെയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രകാശം അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന പോളറൈസേഷൻ (Polarization) പാറ്റേണുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ ഇവയുടെ കണ്ണുകൾക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്. ഇത് അവയെ ഒരു കോമ്പസ് പോലെ ദിശ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

3. നൃത്തം (The Dance)

ഒരു ചാണക ഉരുള ഉണ്ടാക്കി കഴിഞ്ഞാൽ, വണ്ട് അതിനു മുകളിൽ കയറി നിന്ന് ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ കറങ്ങാറുണ്ട്. ഇതിനെ 'ഡങ് ബീറ്റിൽ ഡാൻസ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ഒരു നൃത്തമല്ല, മറിച്ച് ആകാശത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും പ്രകാശത്തിന്റെയും സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി തന്റെ യാത്രാപഥം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു 'ഓറിയന്റേഷൻ' (Orientation) രീതിയാണ്.

പ്രധാനപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങൾ:

വളരെ ചെറിയ മസ്തിഷ്കമാണെങ്കിലും, സങ്കീർണ്ണമായ പ്രകാശ തരംഗങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിയും. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ വഴിയിലൂടെ പോകാതെ കൃത്യമായ നേർരേഖയിൽ സഞ്ചരിച്ചാൽ മാത്രമേ ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയൂ എന്ന് ഇവയ്ക്കറിയാം. നക്ഷത്രങ്ങളെ നോക്കി ദിശ നിർണ്ണയിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയ ആദ്യത്തെ ഷഡ്പദമാണ് ചാണക വണ്ട്.

ആർക്കിമിഡീസ്

 


പുരാതന ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനുമായിരുന്നു ആർക്കിമിഡീസ് (Archimedes). ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 287-ൽ സിസിലിയിലെ സിറാക്കൂസിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.


1. ആർക്കിമിഡീസ് തത്വം (Archimedes' Principle)

ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിയമമാണിത്. ഒരു വസ്തു ഭാഗികമായോ പൂർണ്ണമായോ ഒരു ദ്രാവകത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ, അത് ആദേശം ചെയ്യുന്ന ദ്രാവകത്തിന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായ ഒരു മർദ്ദം (Buoyancy) ആ വസ്തുവിൽ മുകളിലേക്ക് അനുഭവപ്പെടും.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശസ്തമായ കഥയാണ് "യുറീക്ക" (Eureka). രാജാവിന്റെ കിരീടത്തിൽ സ്വർണ്ണത്തോടൊപ്പം വെള്ളി കലർന്നിട്ടുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടുപിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ കുളിക്കാനായി ടബ്ബിലിറങ്ങിയ ആർക്കിമിഡീസ്, വെള്ളം പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നത് കണ്ട് ഈ തത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. സന്തോഷം കൊണ്ട് "കണ്ടെത്തി" എന്നർത്ഥമുള്ള "യുറീക്ക" എന്ന് വിളിച്ചുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തെരുവിലൂടെ ഓടിയത്രേ.


2. ഗണിതശാസ്ത്ര സംഭാവനകൾ

ആധുനിക ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന് അടിത്തറയിട്ട പല കാര്യങ്ങളും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്:

 * പൈ (\pi): വൃത്തത്തിന്റെ ചുറ്റളവും വ്യാസവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതമായ \pi-യുടെ മൂല്യം കൃത്യമായി കണക്കാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.

 * ഗോളവും സിലിണ്ടറും: ഒരു ഗോളത്തിന്റെ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണവും വ്യാപ്തവും (V = \frac{4}{3}\pi r^3) കണ്ടെത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചു.

 * വിസ്തീർണ്ണം: വക്രരേഖകൾക്കുള്ളിലെ വിസ്തീർണ്ണം കണ്ടെത്താനുള്ള രീതികൾ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചു.


3. പ്രധാന കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ

യുദ്ധങ്ങളിലും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും സഹായിക്കുന്ന ഒട്ടനവധി യന്ത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു:

 * ആർക്കിമിഡീസ് സ്ക്രൂ (Archimedes' Screw): താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളം മുകളിലേക്ക് ഉയർത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന യന്ത്രം. ഇന്നും കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഇത് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.

 * ലിവർ (Lever): "എനിക്ക് നിൽക്കാൻ ഒരിടവും നീളമുള്ള ഒരു ദണ്ഡും തന്നാൽ ഞാൻ ഭൂമിയെത്തന്നെ ഉയർത്താം" എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

 * യുദ്ധ യന്ത്രങ്ങൾ: ശത്രുക്കപ്പലുകളെ തകർക്കാൻ വലിയ കണ്ണാടികൾ ഉപയോഗിച്ച് സൂര്യപ്രകാശം കേന്ദ്രീകരിച്ച് തീ പിടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയും (Heat Ray), വലിയ കൊളുത്തുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കപ്പലുകളെ ഉയർത്തി മറിക്കുന്ന വിദ്യയും അദ്ദേഹം പ്രയോഗിച്ചു.

ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 212-ൽ റോമാക്കാർ സിറാക്കൂസ് കീഴടക്കിയപ്പോൾ ഒരു റോമൻ സൈനികനാൽ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടു. മണലിൽ ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങൾ വരച്ചുനോക്കുന്നതിനിടയിൽ ശല്യം ചെയ്ത സൈനികനോട് "എന്റെ വൃത്തങ്ങളെ നശിപ്പിക്കരുത്" എന്ന് പറഞ്ഞതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന വാക്കുകൾ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.ശത്രുക്കപ്പലുകളെ നശിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം കണ്ണാടികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ധാരാളം വലിയ വെങ്കല കണ്ണാടികൾ ഉപയോഗിച്ച് സൂര്യപ്രകാശത്തെ ഒരു ബിന്ദുവിലേക്ക് (Focus) കേന്ദ്രീകരിച്ച് കപ്പലുകൾക്ക് തീപിടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഇത്. ശാസ്ത്രലോകത്ത് ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോഴും ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.

"ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവ്" എന്നാണ് ആർക്കിമിഡീസ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

 ആർക്കിമിഡീസ് സ്ക്രൂ (Archimedes' Screw)



താഴ്ന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും മുകളിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന യന്ത്രമാണിത്. ഒരു കുഴലിനുള്ളിൽ സ്ക്രൂ രൂപത്തിലുള്ള ഒരു ദണ്ട് ഘടിപ്പിച്ചാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്ക്രൂ തിരിക്കുമ്പോൾ താഴെയുള്ള വെള്ളം ഓരോ തട്ടുകളിലായി തങ്ങി നിൽക്കുകയും സ്ക്രൂവിന്റെ കറക്കത്തിന് അനുസരിച്ച് മുകളിലേക്ക് കയറി വരികയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്നും നെതർലൻഡ്‌സ് പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യാനും, മലിനജലം ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളിലേക്ക് മാറ്റാനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.

2. ലിവർ (Lever - ഉത്തോലകം)

ഒരു നിശ്ചിത ബിന്ദുവിൽ (Fulcrum) താങ്ങു നൽകിക്കൊണ്ട് ഭാരമുള്ള വസ്തുക്കളെ എളുപ്പത്തിൽ ഉയർത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സംവിധാനമാണിത്.ഭാരമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെ ഉയർത്താൻ നമ്മൾ നേരിട്ട് ശ്രമിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, ഒരു നീളമുള്ള ദണ്ഡ് ഉപയോഗിച്ച് ലിവർ തത്വം പ്രയോഗിച്ചാൽ വളരെ കുറഞ്ഞ ബലം (Force) മാത്രം നൽകിയാൽ മതിയാകും. "എനിക്ക് നിൽക്കാൻ ഒരിടവും നീളമുള്ള ഒരു ദണ്ഡും തന്നാൽ ഞാൻ ഭൂമിയെത്തന്നെ ഉയർത്താം" എന്ന് ആർക്കിമിഡീസ് പറഞ്ഞത് ലിവറിന്റെ കരുത്തിനെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ്.തുലാസ്, കത്രിക, കമ്പാര (Crowbar) എന്നിവയെല്ലാം ലിവറിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളാണ്.


Wednesday, January 21, 2026

മെഡുല്ല നെബുല (Medulla Nebula)

 


മെഡുല്ല നെബുല എന്നത് കാസിയോപ്പിയ (Cassiopeia) നക്ഷത്രസമൂഹത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സൂപ്പർനോവ അവശിഷ്ടമാണ് (Supernova Remnant). ഏകദേശം 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു കൂറ്റൻ നക്ഷത്രം പൊട്ടിത്തെറിച്ചപ്പോഴാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടത്.

മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിലെ 'മെഡുല്ല ഒബ്ലോംഗേറ്റ' (Medulla Oblongata) എന്ന ഭാഗത്തോട് സാമ്യമുള്ള ആകൃതി ഉള്ളതിനാലാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ഇതിന് ഒരു കുമിളയുടെ (Bubble) ആകൃതിയാണുള്ളത്. പൊട്ടിത്തെറിച്ച നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വാതകങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചാണ് ഈ ഷെൽ രൂപപ്പെട്ടത്.ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10,000 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിൽ ഓക്സിജൻ, നിയോൺ തുടങ്ങിയ മൂലകങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നു. ഈ നെബുല വളരെ മങ്ങിയതായതിനാൽ (Faint), സാധാരണ ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ച് കാണാൻ പ്രയാസമാണ്. അത്യാധുനിക ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള 'ലോംഗ് എക്സ്പോഷർ' ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ മനോഹരമായ ദൃശ്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്.

പലപ്പോഴും ആളുകൾ മെഡൂസ നെബുലയുമായി (Medusa Nebula) ഇതിനെ മാറി ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. മെഡൂസ നെബുല (Abell 21) മിഥുനം (Gemini) നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇത് ഒരു 'പ്ലാനറ്ററി നെബുല'യാണ്.


Monday, January 19, 2026

ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി - NGC 3628

 


നക്ഷത്രസമൂഹമായ ചിങ്ങം രാശിയിൽ (Leo Constellation) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ഗാലക്സിയാണ് NGC 3628. ഇതിന്റെ ആകൃതി കാരണം ഇതിനെ 'ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി' (Hamburger Galaxy) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഈ ഗാലക്സിയുടെ വശങ്ങൾ (edge-on view) മാത്രമാണ് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ മധ്യഭാഗത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന കട്ടിയുള്ള പൊടിപടലങ്ങളുടെ പാളി (dark dust lane), ഒരു ഹാംബർഗറിന് ഇടയിലെ മാംസം പോലെ തോന്നിപ്പിക്കും. മുകളിലും താഴെയുമുള്ള തിളക്കമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഹാംബർഗർ ബണ്ണിന് സമാനവുമാണ്.

NGC 3628 ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ഗാലക്സിയല്ല. ഇത് ലിയോ ട്രിപ്പലെറ്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ഗാലക്സികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒന്നാണ്.


 * M65

 * M66

 * NGC 3628 (ഹാംബർഗർ)

   ഈ മൂന്ന് ഗാലക്സികളും പരസ്പരം ഗുരുത്വാകർഷണം വഴി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

 ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 3.5 കോടി പ്രകാശവർഷം (35 million light-years) അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏതാണ്ട് 1,00,000 പ്രകാശവർഷം വീതിയുള്ള ഈ ഗാലക്സിക്ക് നമ്മുടെ ക്ഷീരപഥത്തോളം (Milky Way) വലിപ്പമുണ്ട്.അയൽ ഗാലക്സികളുമായുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണ വലിവ് കാരണം ഈ ഗാലക്സിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3,00,000 പ്രകാശവർഷം നീളമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്യാസിന്റെയും ഒരു 'വാൽ' പുറത്തേക്ക് നീണ്ടുനിൽക്കുന്നുണ്ട്.1784-ൽ പ്രശസ്ത ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ വില്യം ഹെർഷൽ ആണ് ഇത് കണ്ടെത്തിയത്.

ഈ ഗാലക്സിയിലെ ഗ്യാസും പൊടിപടലങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങൾ കറങ്ങുന്നതിന്റെ വിപരീത ദിശയിലാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന് ശാസ്ത്രലോകം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന ഏതെങ്കിലും ഗാലക്സി കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായിരിക്കാം ഇതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.

ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി ഉൾപ്പെടുന്ന ലിയോ ട്രിപ്പലെറ്റ് (Leo Triplet) ഗ്രൂപ്പിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, മൂന്ന് ഗാലക്സികളും തമ്മിലുള്ള "ഗുരുത്വാകർഷണ യുദ്ധം" ശ്രദ്ധേയമാണ്.

അയൽ ഗാലക്സികളായ M65, M66 എന്നിവയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം കാരണം NGC 3628-ന്റെ ആകൃതിയിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഡിസ്ക് ഭാഗം നേർരേഖയിലല്ലാതെ അല്പം വക്രിച്ചാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.ഈ ഗാലക്സികൾ തമ്മിലുള്ള വലിപ്പമേറിയ വടംവലി കാരണം അന്തരീക്ഷത്തിലെ വാതകങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിക്കുകയും ധാരാളം പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മറ്റ് ഗാലക്സികളെ നമ്മൾ മുകളിൽ നിന്നോ ചരിഞ്ഞോ ആണ് കാണാറുള്ളത് (ഉദാഹരണത്തിന് ആൻഡ്രോമീഡ). എന്നാൽ ഹാംബർഗർ ഗാലക്സി കൃത്യമായി വശങ്ങളിൽ നിന്ന് (Edge-on) കാണാൻ സാധിക്കുന്നത് കൊണ്ട്, ഒരു ഗാലക്സിയുടെ ഡിസ്കിന്റെ കനം അളക്കാനും അതിലെ പൊടിപടലങ്ങൾ നക്ഷത്രവെളിച്ചത്തെ എങ്ങനെ തടയുന്നു എന്ന് പഠിക്കാനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് ഇത് വലിയ സഹായമാണ്.

NGC 3247 അഥവാ Whirling Dervish Nebula

 


ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 13,700 പ്രകാശവർഷം അകലെ, 'കരീന' (Carina) എന്ന നക്ഷത്രരാശിയിലാണ് ഈ നെബുല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതൊരു H II റീജിയൺ (H II region) ആണ്. അതായത്, അയോണീകരിക്കപ്പെട്ട ഹൈഡ്രജൻ വാതകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുന്ന ഒരിടമാണിത്.

'Whirling Dervish' എന്ന പേരിന് പിന്നിൽ -

സൂഫി നർത്തകർ (Dervish) വട്ടം ചുറ്റി നൃത്തം ചെയ്യുന്നത് കണ്ടിട്ടില്ലേ? ഈ നെബുലയുടെ ആകൃതിയും വാതകങ്ങളുടെ വിന്യാസവും ആ നൃത്തത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇതിന് 'Whirling Dervish Nebula' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ബഹിരാകാശത്തെ വാതകങ്ങളും പൊടിപടലങ്ങളും ഒരു ചുഴി പോലെ കറങ്ങുന്നതായാണ് ചിത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്.

 ഇവിടെ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ നിരന്തരം ജനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഏകദേശം 2,200-ലധികം നക്ഷത്രങ്ങൾ ഈ നെബുലയ്ക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ നെബുലയുടെ കേന്ദ്രഭാഗത്തായി വളരെ തിളക്കമുള്ളതും വലുതുമായ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം (Star Cluster) ഉണ്ട്. ഇതിനെയാണ് വെസ്റ്റർലണ്ട് 2 എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

 ഈ നെബുല ഏകദേശം 300 മുതൽ 400 വരെ പ്രകാശവർഷം വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു ശാസ്ത്രീയമായ കാറ്റലോഗുകളിൽ ഇതിനെ RCW 49 എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.

നെബുലയ്ക്കുള്ളിലെ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ വികിരണങ്ങളും (Radiation) 'സ്റ്റെല്ലാർ വിൻഡ്സ്' (Stellar Winds) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജപ്രവാഹവും ചുറ്റുമുള്ള വാതകങ്ങളെ തള്ളിമാറ്റുന്നു. ഇത് വാതകമേഘങ്ങളിൽ വലിയ കുഴികളും മനോഹരമായ ചുഴികളും രൂപപ്പെടുത്താൻ കാരണമാകുന്നു. നാസയുടെ സ്‌പിറ്റ്‌സർ (Spitzer) ടെലിസ്‌കോപ്പ് ഇൻഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഈ നെബുലയുടെ അതീവ സുന്ദരമായ ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.


Saturday, January 17, 2026

സൂട്ട് പ്ലാനറ്റുകൾ -Soot Planets

 


സൂട്ട് പ്ലാനറ്റുകൾ (Soot Planets) അഥവാ കാർബൺ പ്ലാനറ്റുകൾ എന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിലെ വളരെ കൗതുകകരമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, നമ്മുടെ ഭൂമിയിൽ സിലിക്കേറ്റുകളും (മണലും പാറയും) ഓക്സിജനും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുമ്പോൾ, ഈ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും കാർബൺ ആയിരിക്കും.

സാധാരണ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഓക്സിജന്റെ അളവ് കാർബണിനേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. എന്നാൽ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പൊടിപടലങ്ങളിൽ കാർബൺ ഓക്സിജനേക്കാൾ കൂടുതലാണെങ്കിൽ അവിടെ കാർബൺ പ്ലാനറ്റുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലും ഉപരിതലത്തിലും കാർബൺ സംയുക്തങ്ങൾ (Soot/കരി) ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നതിനാലാണ് ഇവയെ സൂട്ട് പ്ലാനറ്റുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

 ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ അന്തരീക്ഷം കട്ടിയുള്ള കരിയും പുകയും നിറഞ്ഞതായിരിക്കും. അതിനാൽ ഇവയ്ക്ക് കറുത്ത നിറമായിരിക്കും. പ്രകാശത്തെ ഇവ വളരെ കുറച്ചു മാത്രമേ പ്രതിഫലിപ്പിക്കൂ. ഉപരിതലത്തിൽ വെള്ളത്തിന് പകരം മീഥെയ്ൻ പോലുള്ള ഹൈഡ്രോകാർബണുകളുടെ ദ്രവരൂപത്തിലുള്ള തടാകങ്ങളോ കടലുകളോ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ അത്ഭുതം തോന്നാം! ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉൾഭാഗത്ത് (Core) വൻതോതിൽ കാർബൺ ഉള്ളതിനാൽ, കടുത്ത സമ്മർദ്ദം (Pressure) മൂലം അവിടെ വജ്രത്തിന്റെ പാളികൾ ഉണ്ടായേക്കാം എന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. ചിലപ്പോൾ വജ്രം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പർവ്വതങ്ങൾ പോലും അവിടെ കണ്ടേക്കാം.

ഈ ഗ്രഹങ്ങളിലെ അന്തരീക്ഷം വളരെ വിഷലിപ്തമായിരിക്കും. അവിടെ ഓക്സിജൻ ഉണ്ടാകില്ല. പകരം കാർബൺ മോണോക്സൈഡ്, മീഥെയ്ൻ, മറ്റ് കാർബൺ പുകകൾ എന്നിവയായിരിക്കും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്.

കാർബൺ പ്ലാനറ്റുകളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഉദാഹരണമാണ് 55 Cancri e (55 കാൻക്രി ഇ). ഇതിനെ പലപ്പോഴും "വജ്ര ഗ്രഹം" (Diamond Planet) എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന്റെ സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

55 Cancri e: വജ്രങ്ങളുടെ ലോകം

 ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 40 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഈ ഗ്രഹം.ഇത് ഭൂമിയേക്കാൾ ഏകദേശം രണ്ട് മങ്ങ് വലിപ്പമുള്ള ഒരു "സൂപ്പർ എർത്ത്" (Super-Earth) ആണ്. ഇത് അതിന്റെ നക്ഷത്രത്തോട് വളരെ അടുത്തായതിനാൽ ഉപരിതല താപനില ഏകദേശം 2400°C വരെ ഉയരാം. ഇത്രയും ഉയർന്ന ചൂടിൽ ഈ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലം ഉരുകിയ ലാവ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതാകാം. ഈ ഗ്രഹത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗവും വജ്രമായിരിക്കാം എന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ. കൽക്കരിയും ഗ്രാഫൈറ്റും കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തിന് വിധേയമാകുമ്പോഴാണല്ലോ വജ്രം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ ഗ്രഹത്തിലെ കാർബണിന്റെ അമിത സാന്നിധ്യവും ഉയർന്ന മർദ്ദവും ഇതിന് കാരണമാകുന്നു.

ഭൂമിയിൽ മണലും മണ്ണും ഉള്ളതുപോലെ അവിടെ കറുത്ത ഗ്രാഫൈറ്റ് പൊടികളും കരിയും (Soot) നിറഞ്ഞ മൈതാനങ്ങളായിരിക്കും.കാർബൺ സംയുക്തങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷമായതിനാൽ പകൽ സമയത്ത് ആകാശം മഞ്ഞയോ ഓറഞ്ചോ നിറത്തിൽ കാണപ്പെടാം. അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഹൈഡ്രോകാർബണുകളുടെ സാന്നിധ്യം കാരണം ഈ ഗ്രഹങ്ങളിൽ പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടേതിന് സമാനമായ രൂക്ഷമായ മണം അനുഭവപ്പെട്ടേക്കാം.