Friday, November 20, 2026

ഐൻസ്റ്റീൻ ക്രോസ് (Einstein Cross)

 


ഐൻസ്റ്റീൻ ക്രോസ്  (Einstein Cross - Q2237+030 അല്ലെങ്കിൽ G2237+0305) എന്നത് ആകാശത്ത് ഒരു കുരിശിന്റെ (Cross) രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു പ്രപഞ്ച പ്രതിഭാസമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവിടെ ഒരൊറ്റ ക്വാസർ (Quasar) മാത്രമേയുള്ളൂ, എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രകാശം ഗുരുത്വാകർഷണ ലെൻസിംഗ്  കാരണം നാലായി പിരിഞ്ഞ് നമുക്ക് കാണപ്പെടുകയാണ്.

 ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 ബില്യൺ പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള അതിപ്രകാശമുള്ള ഒരു ക്വാസറാണ് പ്രകാശത്തിന്റെ ഉറവിടം.ഈ ക്വാസറിനും ഭൂമിക്കും ഇടയിലായി ഏകദേശം 400 ദശലക്ഷം പ്രകാശവർഷം അകലെ ഒരു വലിയ ഗാലക്സി (ZW 2237+030) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീന്റെ സാമാന്യ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം  പ്രകാരം, അതിഭീമമായ പിണ്ഡമുള്ള വസ്തുക്കൾ ചുറ്റുമുള്ള സ്പേസ്-ടൈമിനെ വളയ്ക്കുന്നു. ഈ ഗാലക്സിയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം ഒരു ലെൻസ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച്, പിന്നിലുള്ള ക്വാസറിന്റെ പ്രകാശത്തെ വളച്ച് നാല് വ്യത്യസ്ത ചിത്രങ്ങളായി ഭൂമിയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.

മധ്യഭാഗത്ത് ഗാലക്സിയും, അതിന് ചുറ്റുമായി നാല് തിളക്കമുള്ള ക്വാസർ ചിത്രങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു കുരിശ് പോലെ തോന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിനെ ഐൻസ്റ്റീൻ ക്രോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഡാർക്ക് മാറ്റർ (Dark Matter) പഠിക്കാനും ഗുരുത്വാകർഷണ ലെൻസിംഗ് മനസ്സിലാക്കാനും ഇത് ശാസ്ത്രജ്ഞരെ വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നു.

No comments:

Post a Comment