മെഡുല്ല നെബുല (Medulla Nebula)

 

മെഡുല്ല നെബുല എന്നത് കാസിയോപ്പിയ (Cassiopeia) നക്ഷത്രസമൂഹത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സൂപ്പർനോവ അവശിഷ്ടമാണ് (Supernova Remnant). ഏകദേശം 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു കൂറ്റൻ നക്ഷത്രം പൊട്ടിത്തെറിച്ചപ്പോഴാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടത്.

മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിലെ 'മെഡുല്ല ഒബ്ലോംഗേറ്റ' (Medulla Oblongata) എന്ന ഭാഗത്തോട് സാമ്യമുള്ള ആകൃതി ഉള്ളതിനാലാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ഇതിന് ഒരു കുമിളയുടെ (Bubble) ആകൃതിയാണുള്ളത്. പൊട്ടിത്തെറിച്ച നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വാതകങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചാണ് ഈ ഷെൽ രൂപപ്പെട്ടത്.ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10,000 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിൽ ഓക്സിജൻ, നിയോൺ തുടങ്ങിയ മൂലകങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നു. ഈ നെബുല വളരെ മങ്ങിയതായതിനാൽ (Faint), സാധാരണ ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ച് കാണാൻ പ്രയാസമാണ്. അത്യാധുനിക ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള 'ലോംഗ് എക്സ്പോഷർ' ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ മനോഹരമായ ദൃശ്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്.

പലപ്പോഴും ആളുകൾ മെഡൂസ നെബുലയുമായി (Medusa Nebula) ഇതിനെ മാറി ചിന്തിക്കാറുണ്ട്. മെഡൂസ നെബുല (Abell 21) മിഥുനം (Gemini) നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇത് ഒരു 'പ്ലാനറ്ററി നെബുല'യാണ്.